كاشان شناسی
از حكمتهاى امام صادق «عليه السلام»: إذا رأيتم العبد يتفقد الذنوب من الناس ناسياً لذنبه فاعلموا أنه قد مكر به.
 (تحف العقول صفحه 364)
اگر كسى همواره به دنبال كشف عيوب مردم بوده و گناهان آنان را تفحص نمايد اما گناهان و خطاهاى خود را فراموش كند، چنين انسانى دچار مكر و فريب شده و به وادى خطرناكى دچار شده است.
زيرا بزرگترين خطر براى انسان آن است كه از گناهان خود غافل شود چون اين امر موجب مى‏گردد كه در صدد اصلاح خود برنيايد و چنين فردى فريب خورده است.
[ چهارشنبه بیست و هفتم بهمن 1389 ] [ 15:36 ] [ مهدي اقبالي ] [ ]
[ دوشنبه هجدهم بهمن 1389 ] [ 17:44 ] [ مهدي اقبالي ] [ ]

[ دوشنبه هجدهم بهمن 1389 ] [ 17:31 ] [ مهدي اقبالي ] [ ]
چکیده: روستای مرق از توابع شهرستان کاشان و در فاصله 30 کیلومتری از شهر کاشان واقع شده است. پیشینه این روستا به زمان اسکندر مقدونی نسبت داده می شود. این روستا زادگاه و مدفن حکیم بزرگ باباافضل مرقی معروف به باباافضل می باشد. روستای مرق در منطقه ای کوهستانی و در ارتفاع متوسط 2611 متری از سطح دریا قرار دارد. بر اساس مطالعات جمعیتی در دوره های مختلف سزشماری، تعداد جمعیت این روستا از 1436 نفر در سال 1345 به 1170 نفر در سال 1385 کاهش یافته است که علت اصلی آن مهاجرت از روستا به سوی شهر کاشان بخاطر  نبود شغل و درآمد کافی بزای ماندن در روستای مرق می باشد. از بناهای مهم تاریخی این روستا بقعه باباافضل در شمال غربی روستا را می توان نام برد.

موقعیت جغرافیایی روستای مرق

روستای مرق از توابع شهرستان کاشان،بخش برزک و مرکز دهستان بابا افضل در غرب شهرستان در طول جغرافیایی10،51 و عرض جغرافیایی 52،33 در یک منطقه کوهستانی و در فاصله 30کیلومتری شهر کاشان واقع گردیده است این روستا از شمال به روستای اسحاق آباد و از جهات غرب و جنوب به ارتفاعات و از شرق به روستای سادیان و جاده ارتباطی کاشان-تقاطع تهران اصفهان محدود می شود.

 در این منطقه کشاورزی بیشتر به صورت باغداری انجام می پذیرد. بیشتر آب موجود در رودخانه ناشی از آبدهی چشمه های اشردون، سپر، لنج لواده و سارمون می باشد. دسترسی به روستای مرق از طریق کاشان و از مسیر جاده کاشان راوند ساویان مرق به طول 40 کیلومتر که تماماً مسیر آسفالته می باشد امکان پذیر است.http://maragh.persianblog.ir/

 پیشینه تاریخی روستا

در خصوص قدمت روستا اقوال گوناگونی وجود دارد که هریک حکایت از سابقه طولانی سکونت در این روستا را دارد عده ای قدمت روستا را به زمان اسکندر مقدونی نسبت می دهند و دلیل آنرا سکه های طلای مکشوفه از قبرستان متروکه محله دروازه می دانند. به استناد کتاب بوستان مرق چندین سال پیش هنگام حفاری در این محله یک ظرف گلی کشف می شود که سکه های مذکور درآن به تعداد 800 عدد بوده است.

وجود مدفن شاعر صاحب نام و پر آوازه قرن هشتم هجری،حکیم افضل الدین مرقی معروف  به( بابا افضل )در این روستا از دیگر دلایل قدمت این روستاست. زمان تولد این شاعر را سال 583 و درگذشت ان را در سال 666 الی 667 هجری قمری ذکر کرده اند.او تمام عمر خود را در این روستا گذارانده است.نقل شده این شاعر در عصر خواجه نصیرالدین طوسی و هلاکوخان می زیسته و بعضی خواجه نصیر را شاگرد بابا افضل دانسته اند، در کتاب بوستان مرق به نقل از استاد نفیس آمده؛«خواجه نصیر نام اورا شیخ افضل الدین محمد بن حسن المرقی المعروف بالقاشی آورده است»

مدفن او دارای بقعه ای است که زمان ساخت بقعه و مجموعه آن شامل گنبد هرمی شکل ،ایوان و فضاهای جانبی آن را به زمان صفویه نسبت می دهند.همچنین وجود درخت سرو کهنسال در

حیات مسجد جامع که سابقه آنرا به پیش از دوران زندگی بابا افضل نسبت می دهند، گواه دیگری برقدمت این روستاست. اعتقاد براین است که دربهای مقبره باباافضل را از چوبهای این درخت ساخته اند.

ویژگی های طبیعی روستای مرق

روستای مرق در یکی از زیر حوضه های آبخیز چمرود در یک منطقه کوهستانی در غرب شهرستان واقع شده است.حوضه چمرود وسیع ترین حوضه آبخیز کاشان به حساب می آید که مساحت آن در حدود1000 کیلومتر مربع است.

آبراهه اصلی این زیر حوضه بنام رودخانه ییلاق مرق از ارتفاعات واقع در غرب روستاسرچشمه گرفته و پس از عبور از روستاهای مرق و سادیان به رودخانه یا مسیل چمرود می پیوندندمساحت این زیر حوضه 250 کیلومتر مربع و متوسط بارندگی آن در حدود 220 میلیمتر در سال و حجم جریان رودخانه مرق 2 میلیون متر مکعب در سال تخمین زده می شود طغیان های نسبتا بزرگی در این رودخانه دیده می شود و آثار سیلاب برجای مانده دبی تاحدود 20 متر مکعب بر ثانیه را نشان می دهد. ارتفاع متوسط آن از سطح دریا 2611 متر و در بلندترین نقطه در قسمت غربی حوضه به 3482 متر می رسد.

همچنین مسیل دیگری در جنوب روستا واقع گردیده که این مسیل نیز در منتهی الیه شرق روستا و در مجاورت روستای سادیان به رودخانه اصلی مرق متصل می شود.

بافت مسکونی و باغات روستای مرق میان دو رودخانه شمالی و جنوبی روستا و در امتداد آنان به صورت خطی شکل گرفته است .

ارتفاع روستا از سطح دریا 1850متر و در اطراف آن ارتفاعات نسبتا مرتفع واقع گردیده است. کوه اشک در شمال شرقی روستا با ارتفاع 2327 متر، کوه لا انگوره در غرب با ارتفاع 2668 متر و کوه عجون در جنوب روستا با ارتفاع 2050 متر قرار دارد.

تمامی اطراف بافت مسکونی روستا را باغات احاطه کرده و باغات جنوبی روستا به مسیل جنوبی محدود و رودخانه اصلی مرق از میان باغات شمالی روستا عبور می نماید.

با توجه به فقدان ایستگاه هوا شناسی در منطقه از اطلاعات ایستگاه های مجاور منطقه استفاده گردیده است ، این اطلاعات بر اساس یک دوره آماری 26ساله(83-1357) از ایستگاه کاشان به عنوان مبنا و با استفاده از روش همبستگی خطی (گرادیان حرارتی و بارندگی ) به دست آمده است.بمنظور بررسی و بر آورد دما در این منطقه تغییرات درجه حرارت با ارتفاع مورد بررسی قرار گرفته است ،دمای متوسط سالیانه ایستگاه های محدود منطقه مورد مطالعه که در ارتفاعات قرار دارند 15.91 درجه سانتی گراد برآورد کرده است.با توجه به اینکه روستای مرق در ارتفاع 1850 متری از سطح دریا قرار داردمی توان گفت که میانگین حد اکثر درجه حرارت سالانه آن 76/20 درجه سانتیگراد و میانگین حد اقل آن 21/7 درجه سانتیگراد و میانگین سالانه آن 99/3 درجه سانتی گراد است. با توجه به ارتفاع متوسط منطقه مقدار بارندگی سالیانه منطقه 185 میلیمتر است،بیشتر نزولات این منطقه بصورت برف است(ایستگاه هواشناسی کاشان).

منابع آب روستا

چشمه و قنات عمده ترین و مهمترین منابع تامین آب کشاورزی منطقه به حساب می آید. نظر به اینکه تغذیه و آبگیری قنوات از سفره های آب نزدیک به سطح زمین می باشد لذا متاثر از ریزشهای جوی و وضعیت آبخوان سطحی می باشد لذا این منابع در سالهای خشکسالی شدیدا تحت تاثیر این پدیده دچار کاهش آب دهی شده و در برخی سالها خشک و در سالهای پر آب آبدهی نسبتا مطلوبی دارند. در زیر حوضه مرق رودخانه نسبتا طولانی ییلاق قرار دارد که از غرب به شرق جریان دارد. عمدتا اراضی و باغات مرق از آب این رودخانه تامین می شوند.میزان آبدهی این رودخانه در سالهای پر آبی به حدود صد لیتر در ثانیه می رسد. علاوه براین در دو روستای مرق و سادیان مجموعا ده رشته قنات و پنج حلقه چاه با عمق 25-20 متر وجود دارد. همچنین دراکثر خانه های این روستاها چاههای سطحی و کم عمق به منظور آبیاری باغچه های منازل حفر گردیده است(اداره کشاورزی شهرستان کاشان).

1-آب آشامیدنی

آب آشامیدنی روستا از یک حلقه چاه عمیق به عمق 200 متر واقع در مجاورت روستای نابر با پتانسیل آبدهی 30 لیتر در ثانیه تامین می شود.این چاه در فاصله 13 کیلومتری غرب روستای مرق واقع شده و انتقال آب از طریق لوله به روستا انجام می شود. چاه مذکور علاوه بر تامین آب آشامیدنی روستای مرق ، آب آشامیدنی روستای سادیان را نیز تامین می نماید.تجهیزات و تاسیسات سیستم آب رسانی این دو روستا شامل 13 کیلومتر طول خط انتقال موتور خانه ،ایستگاه پمپاژ،25 حوضچه به منظور تخلیه رسوب وهوا و یک مخزن بتنی به حجم 200 مترمکعب مستقر در مرق و یک باب مخزن بتنی در حال ساخت در سادیان و ده کیلومتر شبکه لوله گذاری در داخل مرق می باشد.

2-آب کشاورزی

آب کشاورزی روستا از چشمه معروف به آب ییلاق و هشت رشته قنات تامین می شود . آبدهی چشمه 100لیتر در ثانیه در سال های پر آبی و آبدهی قنوات به 50لیتردر ثانیه می رسد . همچنین داخل اکثر خانه ها وخانه باغ های روستا چاه هایی با عمق 10 الی 12 متر حفر گردیده که آب استحصال شده مورد استفاده کشاورزی و آبیاری باغچه های داخل منازل قرار دارد. میزان آب ییلاق بستگی به میزان بارندگی سالانه داشته و در سال های کم آبی به یک جوی آب(20لیتر در ثانیه )می رسد .

ویژگی های جمعیتی روستای مرق

تحولات جمعیتی روستا در دوره های مختلف سرشماری (1385-1345)

جمعیت روستا طی 40سال گذشته (85-45)دارای نوسان بوده به طوری که تعداد جمعیت از 1436نفر در سال 1345 به 2053نفر در سال1365 افزایش یافته است اما این تعداد در سال 1375به 1639 نفر و در سال 1385به 1170نفر کاهش یافته است. یعنی طی 20 سال اخیر روند رو به کاهش داشته است.نرخ رشد سالانه ی جمعیت از 1.68 در صد در طی دهه ی(55-1345) به 3.31در صد در دهه ی 85 - 1375 کاهش یافته است . در جدول شماره 1 این تغییرات آمده است.

جدول شماره 1-تعداد جمعیت طی سال های مختلف سر شماری (1385-1345)

سال

1345

1355

1365

1375

1385

تعداد جمعیت

1436

1696

2053

1639

1170

ماخذ: فرهنگ آبادی های شهرستان کاشان،سال های 1385-1345

 

جدول شماره 2- نرخ رشد سالانه جمعیت طی سال های مختلف سرشماری

دهه ی سرشماری

55-1345

65-1355

75-1365

85-1375

متوسط نرخ رشد

نرخ رشد (درصد)

1.65

1.93

2.22-

3.31-

0.51-

 

همچنین طی سال های مذکور تعداد خانوار و نیز بعد خانوار دارای تغییراتی بوده است به گونه ای که در سال 1365 با 500 خانوار بیشترین تعداد را در طی این مدت داشته اما از این سال به بعد تعداد خانوار ها هم رو به کاهش گذاشته و به 377 خانوار در سال 1385 رسید ه است .بعد خانوار نیز در سال 85 به کمترین رقم یعنی 3.10 رسیده است.

روستای مرق با جمعیتی  معادل 1170 نفر در قالب 377 خانوار در سال 85 مقام اول را در سطح دهستان با با افضل و مقام دوم را در سطح بخش برزک داشته و 71/85 در صد از جمعیت دهستان و 4/0 در صد از جمعیت شهرستان را در خود جای داده است ، بعد خانوار در این سال معادل 10/3 نفر است.

توزیع جنسی  و سنی روستا

از تعداد 1170 نفر جمعیت این روستا در سال 85 تعداد جمعیت مردان 585 نفر معادل 50 در صد و جمعیت زنان نیز 585 نفر معادل 50 درصد و نسبت جنسی برابر 100 است . یعنی در مقابل هر 100 نفر مرد 100زن در روستا وجود دارد .

 نسبت جنسی در گروه های سنی (24-20)و(29-25)و(30-34 )که بخشی از سنین فعالیت را تشکیل می دهند قابل توجه می باشد. بیش از نیمی از جمعیت روستا در سن فعالیت و 21/15 درصد از جمعیت روستا را گروه سنی (14-0) سال تشکیل می دهد . در 31/19 در صد در گروه سنی 65 سال و بالا تر قرار دارند.

جدول شماره 3- توزیع سنی جمعیت روستا در سال 1385

گروه عمده سنی

تعداد

در صد

14-0

178

21/15

64-15

766

47/65

65و بیشتر

226

31/19

جمع

1170

100

 

حرکات زایشی جمعیت روستا

بر اساس اطلاعات اخذ شده از مرکز بهداشتی درمانی روستا طی 3 سال گذشته(84-82) به طور متوسط سالانه 9 نفر در روستا متولد شده اند. میزان ولادت 72/7 در هزار و میزان باروری عمومی (GFR)31 در هزار است.

طی 3 سال گذشته (84-82) به طور متوسط سالانه 11 نفر در روستا فوت نموده اند که اکثریت آنان از سالخوردگان بوده اند.نرخ مرگ و میر روستا 58/8 در هزار است.

 وضعیت سواد

از تعداد 1100 نفر جمعیت 6ساله و بیشتر این روستا تعداد 858 نفر باسواد و تعداد 242 نفر بی سواد هستند . تعداد با سوادان مرد 531 نفر و تعداد باسوادا ن زن 327 نفر هستند . تعداد بی سوادان مرد روستا 181 نفر و تعداد بی سوادان زن 61نفر هستند. به عبارت دیگر 78%از جمعیت 6ساله و بالا تر روستا با سواد و22%بی سواد هستند.

وضعیت اشتغال :

مطابق اطلاعات اخذ شده از دهیاری و شورای روستا در سال 85 تعداد شاغلین این روستا 606و نفر بوده که نسبت به کل جمعیت روستا 51.8 در صد است از این تعداد مردان شاغل 320 نفر و تعداد زنان شاغل 286 بوده است .

 عمده جمعیت شاغل در بخش صنعت روستا را زنان و دختران تشکیل می دهند که در قالی بافی فعالیت دارند.تعداد شاغلین بخش کشاورزی 203 نفر ،شاغلین بخش صنعت 274 نفر و شاغلین بخش خدمات 119نفر هستند.

جدول شماره 4- توزیع شاغلین به تفکیک گروه های عمده فعالیت

بخش

تعداد (نفر)

درصد

کشاورزی

203

33.49

صنعت

284

46.86

خدمات

119

19.63

جمع

606

100

 

جمعیت فعال و غیر فعال

مطابق اطلاعات اخذ شده از مرکز بهداشتی و درمانی روستا تعداد جمعیت دهساله و بیشتر 1067 نفر بوده است که از این تعداد 680 نفر را جمعیت فعال از لحاظ اقتصادی و 387 نفر را جمعیت غیر فعال تشکیل می دهد از کل تعداد جمعیت فعال تعداد 606 نفر شاغل و 74 نفر بی کار جویای کار دارد . جمعیت غیر فعال روستا شامل زنان خانه دار،دانش آموز ،سرباز ،دانشجو و باز نشستگان دارای در آمد و از کار افتادگان هستند(جدول شماره 5)میزان بار تکفل خالص و نا خالص روستا به ترتیب 93/0 و 57/0 است.

جدول شماره 5- توزیع جمعیت فعال و غیر فعال

جمعیت فعال

جمعیت غیر فعال

شاغل

بیکاران جویای کار

جمع

زنان خانه دار

دانش آموزان

دانشجو

سربازان

از کار افتادگان

جمع

606

74

680

107

109

27

27

103

387

بیکاران جویای کار که تعداد آن ها 74 نفر است در کار های متفرقه ،کار گری عمومی و کشاورزی و فصلی از آن ها استفاده می شود . نرخ عمومی فعالیت در روستا 11/58 در صد ،نرخ فعالیت 73/63 ،نرخ بیکاری 88/10 درصد و نرخ اشتغال 11/89 درصد است .

ویژگی های اقتصادی روستای مرق

1-   کشاورزی

کشاورزی فعالیت اصلی و غالب ساکنین روستا است به طوری که نزدیک به 49 /33در صد از شاغلین روستا در این بخش فعالیت دارند . فعالیت عمده کشاورزی روستا در زمینه باغداری است و فعالیت های زراعی و دامداری در مراتب بعدی اهمیت قرار دارند. کشاورزی روستا در سطحی معادل حدود 125هکتار انجام می شود. این اراضی به طوری که گفته شد در پیرامون بافت مسکونی روستا و در حاشیه رودخانه معروف ییلاق قرار دارند. محصولات عمده باغی این روستا به ترتیب شامل گردو،بادام و گل محمدی است که باغات آن به صورت مختلط و سنتی است . منبع اصلی درآمد ساکنین از این سه نوع محصل است . سایر محصولات باغی روستا عبارتند از زردآلو ،گیلاس،آلوچه ،سیب درختی،انگور،خرمالی،آلو،آلبالو،قیصی و شاه توت است که عمدتاً جنبه خود مصرفی دارد که در این میان تنها محصول زرد آلو به خشکبار تبدیل می شود .در جدول شماره 46سطح زیر کشت محصولات عمده باغی به همراه عملکرد آن آمده است .

محصولات عمده زراعی روستا شامل گندم و جو است . که در سطحی معادل 40 هکتار کشت می شود سایر محصولات زراعی عبارتند از لوبیا،نخود،شبدر،یونجه و سیب زمینی که جنبه خود مصرفی دارد .

1-1-دامداری و دامپروری

فعالیت دامپروری و دامداری در این روستا به صورت عمده و در سطح وسیع وجود ندارد براسا س اطلاعات اخذ شده از مدیریت جهاد کشاورزی کاشان تعدادی گوسفند و بز موجود در روستا 2500 راس و تعداد گاو و گوساله 200 راس است.دامهای سبک (گوسفندو بز ) درقالب چندگله گوسفندی مجموعا 2000 راس و مابقی در فضاهایی واقع در مجاورت منازل و داخل باغات نگهداری و پرورش داده می شود.دامهای سنگین نیز به صورت سنتی در مجاورت منازل نگهداری می شود.

میزان تولید روزانه شیر درحدود 360 کیلوگرم بوده که این میزان و فراورده های آن جنبه خود مصرفی و فروش در روستا دارد.همچنین میزان تولید گوشت گوسفندی روستا 32 تن در سال است که ارزش ریالی ان در حدود 1440 میلیون ریال است و میزان تولید گوشت گوساله سالانه 2/4 تن است که ارزش ریالی آن در حدود 189 میلیون ریال است .

2-1-پرورش طیور و زنبورداری

در این روستا پرورش طیور به روش صنعتی وجود ندارد اما در اکثر منازل روستا پرورش مرغ بومی به شکل سنتی انجام می شود.

به دلیل وجود باغات و مراتع اطراف روستا فعالیت زنبوداری زمینه نسبتا مناسبی دارد و در سطح قابل توجهی انجام می شود.تعداد کندوهای متعلق به ساکنین روستا در حال حاضر به تعداد تقریبی 780 کلنی می رسد علاوه بر این زنبورداران مهاجر نیز از دیگر مناطق شهرستان و استان به این منطقه کوچ می نمایند.میزان متوسط تولید سالانه هر کندو بویژه در سال 85 مقدار 12 کیلو گرم بوده است و در مجموع حدود 9 تن عسل در سال زراعی گذشته در روستا تولید شده است. قیمت هر کیلو عسل حداقل 40000 ریال است که با توجه به مقدار تولید سالانه مبلغی  در حدود 374 میلیون ریال درآمد نصیب زنبور داران این روستا می شود. گفتنی است فعالیت زنبورداری بعنوان فعالیت مکمل کشاورزی انجام می شود.

2-  صنعت

فعالیتهای صنعتی روستا شامل قالیبافی ،گلابگیری،تولید عرقیات،تولید زغال و تولید روتختی است . در اکثر خانه های روستا حداقل یک دار قالی وجود دارد. براساس اطلاعات اخذ شده از شورای روستا تعداد دار قالی موجود در روستا به 250 دستگاه می رسد که تعداد 150 دستگاه آن عضو شرکت تعاونی فرش دستباف شهرستان هستند. بافندگان قالی عمدتا زنان و دختران هستند.میزان تولید سالانه فرش در این روستا در حدود 2500 متر مربع است که ارزش اقتصادی ان در حدود 3375 میلیون ریال است. قالی های تولید شده اکثرا از نوع پشمی و کرک بافت در اندازه  های3 در2 ،3.5 در 2.5 و 3 در 4 بافت می شود.

همچنین تعداد 8 واحد گلابگیری به روش سنتی در روستا وجود دارد که مجموعا سالانه 30 تن گلاب تولید می نمایند. ارزش اقتصادی این میزان تولید به 210 میلیون ریال در سال می رسد. شاغلین این فعالیت در کنار فعالیت کشاورزی خود این فعالیت رانیز انجام می دهند.

از دیگر فعالیتهای صنعتی روستا تولید زغال به روش سنتی است.تعداد شاغلین در این فالیت به 25 نفر میرسند.تولید روتختی نیز در قالب دو کارگاه سنتی و کوچک دراین روستا انجام می شود.و تعداد شاغلین آن 6 نفراست.

3- خدمات

مشاغل خدماتی روستا شامل فعالیت های تجاری ، فنی ، عمومی و کارگری است که تعداد شاغلین آن به 119 نفر می رسد که معادل یک پنجم جمعیت شاغلین روستا است.( جدول شماره 4) کارگران عمدتا در کارخانجات صنعتی شهر کاشان اشتغال به کار دارند که روزانه توسط سرویسهای حمل نقل عمومی روستا بین مرق و کاشان در تردد هستند

4-   گردشگری در روستا

روستای مرق به لحاظ موقعیت طبیعی خود دارای جاذبه ها و ظرفیت های متنوع گردشگری است، مجموعه ظرفیتهای این روستا عبارتست از : کوهنوردی ،ییلاق مرق و چشم اندازهای بسیار زیبای آن ، آرامگاه باباافضل شاعر پرآوازه و مشهور قرن ششم ،وجود فضاهای بسیار مناسب در حاشیه رودخانه ،پوشش گیاهی روستا و چشم اندازهای عمومی روستا ،اعتدال هوا و...

مجموعه این ظرفیت ها و پتانسیلها در روستا موجب گردیده که گردشگران این روستا را بعنوان فضای گذران اوقات فراغت خود انتخاب نمایند.لذا در ایام بهار و تابستان این روستا پذیرای تعداد کثیری از گردشگران و مسافران گریزان از هوای گرم و طاقت فرسای شهر است.

این پتانسیل (گردشگری) تاحدودی توانسته در افزایش درامد برخی متصدیان مشاغل خدماتی روستا موثر باشد .در صورت ایجاد فضاهای مناسب گردشگری ،قطعا می تواند بعنوان یکی از منابع درآمدی روستا به حساب آید.همچنین تعدادی از خانه باغها و باغات روستا را افراد غیر بومی به منظور گذران اوقات فراغت خود در ایام بهار و تابستان خریداری نموده اند و این گرایش و تمایل  همچنان ادامه دارد.

 بناهای تاریخی روستای مرق

1- مسجد جامع روستا

بنای اولیه این مسجد به علت قدمت زیاد وفرسودگی در سال 1365تخریب ودر سال 1368اقدام به نوسازی ان گردید.درحال حاضر این مسجد فاقد ارزش تاریخی است اما یک اصله درخت سرو بزرگ وکهنسال در صحن مسجد وجود دارد که اهالی قدمت ان را قرن هفتم هجری می دانند.

2-بقعه بابا افضل

مزار وبقعه شاعروعارف بزرگ افضل الدین محمد مرقی واقع در منتهی الیه شمال غربی روستا بر فراز تپه ای کم ارتفاع و در خارج از محدوده وضع روستا قرار دارد(ضرابی، 1341، 439)  .اصل این بنا متعلق به دوران مغول (قرن هفتم هجری)است که در دوران های بعد به ویژه دوره صفویه الحاقاتی بدان اضافه گردیده است این بقعه دارای صحنی وسیع و گنبدی هرمی پوشیده از کاشی های هفت رنگ است که بر پایه ای منشوری استوار است ، و از رأس گنبد تا کف آرامگاه در حدود 25 متر است . مرقد باباافضل دارای صندوقچه چوبی مشبک به طریق «آلت و لغت » مورخ 912 است که از بهترین نمونه های هنر دوران صفوی به شمار می آید. محراب گچ بری منقوش و زیبای ضلع جنوبی بقعه ، که در پیرامون آن کتیبه ای به خط ثلث بسیار خوش موجود است ، از آثار جالب هنر عصر مغول است (باباافضل کاشانی ، دیوان ، ص 39ـ40)

مساحت مجموعه این بقعه در حدود 450متر مربع است که توسط میراث فرهنگی تحت حفاظت و نگهداری قرار دارد.

وجود این بقعه در این روستا یکی از عمده ترین دلایل توجه گردشگران و اهالی فرهنگ و عرفان به این منطقه است و تاثیر فراوانی بر آن داشته است .

در داخل اين بقعه دو قبر ديده مي شود که يکي مرقد افضل الدين و ديگري به نام پادشاه زنگ شهرت دارد. بنابر روايات، پادشاه زنگ هنگام سير و سياحت در برخورد با افضل الدين مجذوب و مريد وي شده و تا آخر عمر در خدمت بابا زيسته و پس از مرگ در جوار مرقد او دفن گرديده است.(دایره المعارف بزرگ اسلامی، 1380، 738

 منابع:

اداره کشاورزی شهرستان کاشان

ایستگاه هواشناسی شهرستان کاشان

بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان کاشان.طرح هادی روستای مرق ،سال 1386

دایره المعارف بزرگ اسلامی،جلد دهم،تهران 1380

فیضی و دیگران. دیوان بابا افضل کاشانی. سال 1351

کلانتر ضرابی، عبدالرحیم.تاریخ کاشان، انتشارات فرهنگ ایران زمین،1341

مرکز آمار ایران،فرهنگ آبادی های شهرستان کاشان، سال 1345

مرکز آمار ایران،فرهنگ آبادی های شهرستان کاشان، سال 1355

مرکز آمار ایران،فرهنگ آبادی های شهرستان کاشان، سال 1365

مرکز آمار ایران،فرهنگ آبادی های شهرستان کاشان، سال 1375

مرکز آمار ایران،فرهنگ آبادی های شهرستان کاشان، سال 1385

مرکز بهداشتی درمانی روستای مرق.گزارش جمع آوری شده مرکر درمانی،سال 1385

http://maragh.persianblog.ir/

http://www.farhangsara.com/

http://images.google.com


دکتر محسن شاطریان استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه کاشان
[ یکشنبه هفدهم بهمن 1389 ] [ 10:11 ] [ مهدي اقبالي ] [ ]
 
من مواعظ النبي صلى الله عليه وآله وسلّم:
إنّما أخاف على أمتي ثلاثاً، شحّاً مطاعاً وهوىً متبعاً وإماماً ضالاً
(تحف العقول صفحه 58)
«شحّ» حالتى مركب از حرص و بخل است يعنى حرص‏ زدن براى زخارف دنيا و تا وقتى كه اين حالت در انسان هست ولى به دنبال آن حركت نكرده، مهم نيست، خطر آن وقتى است كه «شحّ» مورد اطاعت، قرارگيرد و انسان براى تحصيل اعراض دنيوى، تلاش كند.
هواى متبع، همان شهوت نفسانى است كه انسان از آنها فرمانبرداى كند، و بين آن و «شح مطاع» اعم و اخصّ من وجه است.
امام ضالّ، پيشواى گمراهى است كه جامعه را در خلاف حق، حركت داده و به سوى انحراف و تباهى مى‏كشاند، و اين ضلالت ريشه‏ اش همان شحّ و هواى نفس است، و لذا با مطالعه تاريخ به روشنى معلوم مى‏شود كه انحراف خلفاء بنى‏اميه و بنى‏عباس از همان زمانى آغاز شد كه آنان به دنبال ارضاء غرائز شهوانى و هواهاى نفسانى حركت كردند و از اين رو همه تلاش انبياء و اولياء اين بوده كه با اين دو عنصر خطرناك (هوى‏ و شحّ) مبازره كنند.
[ یکشنبه دهم بهمن 1389 ] [ 9:4 ] [ مهدي اقبالي ] [ ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ

بنام خدا
اهمیت کاشان درتاریخ و تمدن ایران و ویژگی های اقلیمی و فرهنگی وتاثیر این شهرستان
درپاره ای از رویدادهای بزرگ اجتماعی وسیاسی کشوردر دوران های مختلف وظهور وپرورش صدها شخصیت علمی و اد بی به علاوه وجود گویش های زبانی متعدد در روستاها و شهرهای اطراف کاشان، ضرورت و شناخت بیشتر این منطقه را به صورت علمی و کارشناسانه انکار ناپذیر می کند.مرکز پژوهشی کاشان شناسی ازمراکز دانشگاه کاشان است که به همت این دانشگاه بنیان نهاده شده است و مصمم است درزمینه های مذکور به مطالعه و پژوهش بپردازد.
احیای آثارعلمی و اد بی گذشتگان‌،حمایت ازتحقیقات و رساله های کارشناسی ارشد و دکترا وانتشارگاهنامه کاشان شناخت از دیگر فعالیت های این مرکز می باشد.امیداست با حمایت ها وهدایت های اساتید و دانشجویان عزیز و گرامی گام های موثری برداریم .

باتشکر

مهدی اقبالی

کارشناس مرکز پژوهشی کاشان شناسی

دانشگاه کاشان
لینک دوستان
امکانات وب